Geld en regelingen
Eigen bijdrage, waardering en regelingen: wat zorg kost in 2026
Twee eigen bijdragen, twee totaal verschillende systemen. De Wmo kost iedereen hetzelfde vaste bedrag; de Wlz hangt af van inkomen en vermogen van twee jaar geleden en kan oplopen tot een bedrag waar mensen van schrikken.
In het kort
- De Wmo-eigen bijdrage is in 2026 €21,80 per maand, per huishouden, ongeacht inkomen.
- Gemeenten mogen een lager bedrag vragen bij een minimuminkomen.
- De Wlz-bijdrage is inkomens- en vermogensafhankelijk en wordt door het CAK berekend.
- Per 2027 wordt ook de Wmo-bijdrage inkomens- en vermogensafhankelijk.
De Wmo: één vast bedrag
Voor de meeste hulp en ondersteuning uit de Wmo betaal je in 2026 €21,80 per maand. Dit heet het abonnementstarief en het geldt voor iedereen, ongeacht inkomen, vermogen of hoeveel zorg je gebruikt. Het geldt per huishouden: krijgen twee mensen in hetzelfde huishouden Wmo-ondersteuning, dan betalen ze samen €21,80, niet twee keer.
De rekening komt van het CAK, niet van de gemeente. Gemeenten mogen een lager tarief vaststellen of kwijtschelding verlenen, bijvoorbeeld voor huishoudens met een minimuminkomen; of jouw gemeente dat doet, moet je daar navragen.
Niet alles valt eronder. Voor algemene voorzieningen zonder duurzame hulpverleningsrelatie mag de gemeente een aparte bijdrage vragen, en voor beschermd wonen geldt een andere berekening. Vraag bij het loket welke voorzieningen in jouw gemeente onder het abonnementstarief vallen.
De Wlz: afhankelijk van inkomen en vermogen
Bij de Wet langdurige zorg is er geen vast bedrag. Het CAK berekent de bijdrage op basis van het bijdrageplichtig inkomen — het verzamelinkomen van twee jaar eerder, voor 2026 dus het inkomen over 2024 — vermeerderd met een percentage van het vermogen boven een vrijstelling.
Er zijn twee varianten. De lage eigen bijdrage geldt onder meer voor zorg thuis en in de eerste maanden van een opname; de hoge eigen bijdrage geldt bij langduriger verblijf in een instelling, en die kan bij hogere inkomens en vermogens fors oplopen.
Reken het door vóór een besluit over een verhuizing naar een instelling. Het CAK heeft daarvoor een rekenhulp. Twee dingen die daarbij vaak worden vergeten: het gaat om het inkomen van twee jaar geleden, dus een recente inkomensdaling telt niet automatisch mee, en vermogen weegt mee. Is het inkomen sindsdien sterk gedaald, dan kun je het CAK vragen de bijdrage op het actuele inkomen te baseren.
Wat de mantelzorger zelf kan krijgen
Mantelzorgwaardering
Elke gemeente moet mantelzorgers waardering geven. De vorm verschilt sterk — geld, een bon, een activiteit — en je moet het zelf aanvragen binnen een aanvraagperiode. Kijk op de gemeentesite onder mantelzorg en zet de periode in de agenda.
Respijtzorg
Tijdelijke vervanging zodat de mantelzorger op adem komt: logeeropvang, dagbesteding of een vrijwilliger. Valt onder de Wmo en wordt bij de gemeente aangevraagd. Bij een Wlz-indicatie loopt het via het zorgkantoor.
Ondersteuning via de gemeentepolis
Veel gemeenten bieden een collectieve aanvullende zorgverzekering voor inwoners met een laag inkomen. Sommige varianten vergoeden de eigen bijdrage voor de Wmo. Informeer bij de gemeente of dit voor jouw situatie geldt.
Bijzondere bijstand
Voor noodzakelijke kosten die je door bijzondere omstandigheden niet kunt betalen, kan de gemeente bijzondere bijstand verstrekken. Reiskosten naar een verpleeghuis en woningaanpassingen zijn posten waarvoor dit weleens wordt toegekend.
Praktische volgorde
- Vraag bij het Wmo-loket welke voorzieningen onder het abonnementstarief vallen en of de gemeente een verlaging kent.
- Speelt de Wlz, reken de eigen bijdrage door met de rekenhulp van het CAK vóór een besluit over opname.
- Is het inkomen na 2024 sterk gedaald, vraag het CAK dan om herberekening op het actuele inkomen.
- Vraag de mantelzorgwaardering aan binnen de aanvraagperiode van je gemeente.
- Vraag respijtzorg aan voordat je hem nodig hebt, niet erna.
Veelgestelde vragen
Van wie krijg ik de rekening?
Van het CAK, zowel voor de Wmo als voor de Wlz. De gemeente of het zorgkantoor geeft de gegevens door.
Telt het vermogen van mijn partner mee bij de Wlz?
Bij de berekening wordt gekeken naar de fiscale situatie van de zorgvrager en eventuele partner. Het CAK legt de berekening uit in de beschikking.
Wat als ik de eigen bijdrage niet kan betalen?
Neem contact op met het CAK over een betalingsregeling en informeer bij de gemeente naar bijzondere bijstand of een verlaagd tarief.
Betaal ik eigen bijdrage én eigen risico?
Dat kan. Het eigen risico hoort bij de zorgverzekering, de eigen bijdrage bij de Wmo of Wlz. Wijkverpleging valt buiten beide.